ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
410
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بجوشانذ به آب آبى و باز خشك كند و باز بريان كند و باز بكيرذ تخم كتان و تخم كندنا بريان كرده از هر يكى سى و شش درم سنك مصطكى بنج ستير سبندان سبيد بريان كرده ده ستير كل ارمنى نيم من بكوبد و بياميزذ شربتى سه درم سنك به شراب « 1 » آبى ، و بدانك كندن شكم جون بامعا زيرين بوذ جز بحقنه علاج نبوذ و غذا اين مردمان دو كونه « 2 » كاه غذا قابض بايذ و كاه غذا جرب . صفت « 3 » حقنهاى كه بشايذ مر سحج بلغمى را : عصاره خطمى بياميزذ با طبيخ برك كل و زرده دو خايه و بنج درم سنك روغن كل نيمكرم حقنه كند و باز از بس اين حقنه يكى حقنه ديكر كند از ( f . 326 ) عصاره برك لسان الحمل با آب سذاب تر و آب كندنا بر وى افكنده قرطاس سوخته يك درم سنك كل مختوم يك درم سنك حقنه كند و بر وى صبر كند جندانك بتوانذ ، باز اكر خون بسيار شوذ جنانك بذوسنطاريا دموى بوذ اين حقنه به كار دارذ : « 4 » صفت « 4 » بكيرذ سه مازو « 5 » و كل بنج درم سنك « 5 » جلنار و بوست نار از هر يكى بنج درم سنك عدس مقّشر ده درم سنك جفت بلوط بنج درم سنك بجوشانذ اين همه را به دو رطل آب تا بيك رطل باز آيذ « 6 » و باز بوى حقنه كند از بس آنك بر وى افكنده بوذ يك درم سنك قاقيا و نيم درم سنك [ عصاره ] « 7 » لحية التيس و صمغ عربى و كل ارمنى از هر يكى دو درم سنك ، و اين قرص نيز نيك آيذ صفت « 3 » مازو و زاك سبيد و اقاقيا و بوست نار و سنك سرمه از هر يكى برابر بكيرذ از وى مقدار سه درم سنك و بدين « 8 » حقنه كى ياذ كردم برافكند و « 9 » حقنه كند . و باز اكر اين « 10 » سحج سودائى بوذ و دير بماند « 11 » علاج نكند و نشان
--> ( 1 ) - ف : با شراب ( 2 ) - ف : افزوده . بود ( 3 ) - ف : « صفت » ندارد ( 4 - 4 ) - ف : نيك آيذ م : صفت او ( 5 - 5 ) - ف : كل و ( 6 ) - ب ه : ببالايد ( 7 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 8 ) - ف : برين ( 9 ) - ف : افزوده . بوى ( 10 ) - ف : « اين » ندارد ( 11 ) - ف : افزوده . و